พระราชวังบางปะอิน

อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

พระที่นั่งวโรภาษพิมานในพระราชวังบางปะอิน คือสถานที่ประกอบพระราชพิธีอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2461 ซึ่งเป็นพระราชพิธีที่นำธรรมเนียมตะวันตกมาใช้ร่วมกับราชประเพณีไทย

ข้อมูลโดยย่อ

• สถานที่ประกอบพระราชพิธี — พระที่นั่งวโรภาษพิมาน สร้าง พ.ศ. 2415 ในรัชกาลที่ 5

• วันอภิเษกสมรส — 26 สิงหาคม พ.ศ. 2461

• ผู้ทรงประกอบพระราชพิธี — พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

• ปัจจุบัน — เปิดให้ประชาชนเข้าชม (รอยืนยันวันเวลาและค่าเข้าชม)

พระที่นั่งวโรภาษพิมาน

พระที่นั่งวโรภาษพิมานเป็นอาคารก่ออิฐถือปูน 2 ชั้น สร้างตามรูปแบบสถาปัตยกรรมตะวันตกแบบคอรินเทียนออร์เดอร์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2415 เพื่อใช้เป็นที่เสด็จออกว่าราชการและเป็นที่ประทับ

พระราชพิธีที่ผสมสองธรรมเนียม

พระราชพิธีอภิเษกสมรสระหว่างสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมขุนศุโขทัยธรรมราชา กับหม่อมเจ้าหญิงรำไพพรรณี สวัสดิวัตน์ จัดขึ้นตามพระบรมราชโองการของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

ลำดับพิธีเริ่มจากการกล่าวคำยินยอมของคู่สมรสต่อหน้าพยานและลงพระนามในทะเบียนสมรสตามแบบตะวันตก จากนั้นจึงประกอบพระราชพิธีรดน้ำสังข์ตามราชประเพณีไทย โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานน้ำพระมหาสังข์ทักษิณาวัฏ และทรงเจิมที่พระนลาฏของทั้งสองพระองค์

บันทึกไว้ในประวัติศาสตร์

พระราชพิธีครั้งนี้ได้รับการกล่าวถึงในฐานะการนำธรรมเนียมการสมรสแบบตะวันตกมาใช้ร่วมกับราชประเพณีไทย และมีการลงพระนามในทะเบียนสมรสของพระบรมวงศานุวงศ์ (ข้อความ “ครั้งแรกในสยาม” ในฉบับเดิม รอผู้ว่าจ้างยืนยันแหล่งอ้างอิงก่อนใช้)

เกร็ดจากสถานที่

พระราชพิธีจัดขึ้นนอกพระนคร ณ พระราชวังบางปะอิน ซึ่งเป็นพระราชวังสำหรับแปรพระราชฐาน ไม่ใช่ในพระบรมมหาราชวัง